Kulak kiri, kulağı koruyan doğal bir salgıdır ve normalde kendiliğinden dışarı atılır. Biriktiğinde işitme azalması, dolgunluk hissi, çınlama veya kaşıntıya yol açabilir. Kulak çubuğu kiri daha derine itebileceği için önerilmez. Tıkanıklıkta kulak muayenesi sonrası kulak yıkama veya başka bir temizleme yöntemi uygulanır; kulak zarı delik olanlara ve aktif kulak enfeksiyonu olanlara kulak yıkama yapılmaz.
Önemli noktalar
- Kulak kiri koruyucudur; her gün temizlenmesi gerekmez.
- Kulak çubuğu kiri içeri iterek tıkanıklığı artırabilir.
- Kulak yıkamadan önce mutlaka kulak muayenesi yapılmalıdır.
- Kulak zarı delik olanlara kulak yıkama yapılmaz.
“Kulağım tıkandı, sesler uzaktan geliyor gibi” şikâyeti çok yaygındır ve çoğu zaman nedeni kulak kiri birikmesidir. Ancak her tıkanıklığın nedeni kulak kiri değildir ve her kulağa yıkama yapılmaz.
Kulak kiri nedir?
Kulak kiri (serümen), dış kulak yolundaki bezlerden salgılanan doğal bir maddedir. Kulağı toz, mikrop ve sudan korur, kulak yolunu nemli tutar. Normalde çene hareketleriyle kendiliğinden dışarı doğru ilerler.
Kulak kiri neden tıkanır?
- Kulak çubuğu kullanımı (kiri içeri iter)
- Kulaklık veya kulak tıkacı kullanımı
- Dar veya kıvrımlı kulak yolu
- İleri yaş (kir daha kuru ve sert olur)
- İşitme cihazı kullanımı
Belirtiler
- İşitmede azalma
- Kulakta dolgunluk veya tıkanma hissi
- Çınlama
- Kaşıntı
- Nadiren baş dönmesi veya öksürük
Kulak çubuğu kullanılmalı mı?
Kulak çubuğu dış kulağı silmek için kullanılabilir ancak kulak yolunun içine sokulmamalıdır. Kiri daha derine iterek tıkanıklığa, kulak yolunun tahriş olmasına ve hatta kulak zarı hasarına yol açabilir.
Kulak yıkama ne zaman gerekir?
Kulak muayenesinde kulak yolunu tıkayan kir görüldüğünde ve kişide şikâyet varsa temizleme önerilir. Yöntemler:
- Kulak yıkama (irrigasyon): Vücut ısısındaki suyla kontrollü basınçla yıkama
- Kulak kiri yumuşatıcı damlalar (genellikle yıkama öncesi)
- Muayene aletleriyle mekanik temizlik (KBB hekimi tarafından)
Kimlere kulak yıkama yapılmaz?
- Kulak zarında delik olan veya delik şüphesi bulunanlar
- Aktif dış veya orta kulak enfeksiyonu olanlar
- Kulak ameliyatı geçirmiş olanlar (doktor onayı olmadan)
- Kulak akıntısı olanlar
Bu nedenle kulak yıkama öncesinde mutlaka kulak muayenesi yapılmalıdır.
Kulak yıkama nasıl yapılır?
- Otoskop ile kulak yolu ve kulak zarı muayene edilir.
- Hasta oturur, omzuna havlu ve altına küvet yerleştirilir.
- Vücut ısısındaki su (soğuk veya sıcak su baş dönmesi yapar) kulak yolunun üst duvarına doğru kontrollü şekilde verilir.
- İşlem sonrası kulak tekrar kontrol edilir ve kurulanır.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Ani işitme kaybı, kulak ağrısı, akıntı, ateş veya şiddetli baş dönmesi varsa nedeni kulak kiri olmayabilir; vakit kaybetmeden doktora başvurun.
Evde kulak yıkama
Sağlık Kabinim ekibi, Sancaktepe ve Anadolu Yakası’nda kulak muayenesi sonrası uygun hastalara evde kulak yıkama yapar. Bilgi için evde kulak yıkama sayfamızı inceleyin.
Sıkça sorulan sorular
Kulak yıkama acıtır mı?
Doğru teknikle, uygun ısıda su ve kontrollü basınçla yapıldığında genellikle acıtmaz. Hafif baş dönmesi veya dolgunluk hissi kısa sürede geçer.
Kulak kiri yumuşatıcı damla kullanılmalı mı?
Sertleşmiş kirde, yıkamadan birkaç gün önce doktorun önerdiği yumuşatıcı damlalar işlemi kolaylaştırabilir. Kulak zarı delikse damla kullanılmamalıdır.
Kulak tıkanıklığı her zaman kulak kirinden mi olur?
Hayır. Orta kulak iltihabı, nezle, basınç değişimi veya ani işitme kaybı da tıkanıklık hissi yapabilir. Ani işitme kaybında vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın. Acil durumlarda 112’yi arayın.