Diz protezi ameliyatından sonra iyileşmenin temeli düzenli egzersiz, ağrı kontrolü ve yara bakımıdır. Çoğu hasta ilk haftalarda yürüteçle yürür, 4–6 hafta içinde günlük işlerin çoğunu yapabilir hâle gelir; tam iyileşme 3–6 ay, bazen 1 yılı bulabilir. Dizin tam düzleşmesi ve bükülmesi için evde fizik tedavi programına sadık kalmak kritik önemdedir.
Önemli noktalar
- Egzersizler ameliyattan sonraki ilk günlerden itibaren başlar.
- Dizin tam düzleşmesi (ekstansiyon) ilk haftaların ana hedefidir.
- Merdivende kural: çıkarken sağlam bacak, inerken ameliyatlı bacak önde.
- Baldırda şişlik-ağrı veya nefes darlığı acil durumdur.
Diz protezi (total diz artroplastisi), ileri kireçlenmede ağrıyı azaltan ve yaşam kalitesini artıran başarılı bir ameliyattır. Ancak sonucun iyi olması, büyük ölçüde ameliyat sonrası evde yapılanlara bağlıdır.
İlk iki hafta: Temel hedefler
- Ağrı ve şişliği kontrol etmek
- Dizin tam düzleşmesini (ekstansiyon) sağlamak
- Bükülmeyi kademeli olarak artırmak (fleksiyon)
- Yürüteçle güvenli yürümek
- Yarayı temiz ve kuru tutmak
Evde yapılan temel egzersizler
Fizyoterapistinizin önerisine göre değişmekle birlikte sık kullanılan egzersizler:
- Ayak bileği pompası: Ayak bileğini yukarı-aşağı hareket ettirmek; dolaşımı destekler.
- Quadriseps kasılması: Dizin arkasını yatağa bastırarak uyluk kasını sıkmak.
- Düz bacak kaldırma: Diz düz tutularak bacağı yataktan kaldırmak.
- Topuk kaydırma: Topuğu yatakta kaydırarak dizi bükmek.
- Diz düzleştirme: Topuğun altına rulo havlu koyup dizi düz tutmak (dizin altına yastık koymayın!).
Egzersizlerin doğru yapılması ve ilerletilmesi için evde fizik tedavi büyük fark yaratır.
Ağrı ve şişlik yönetimi
- Ağrı kesicilerinizi doktorunuzun önerdiği düzende kullanın; egzersizden önce alınması seansı kolaylaştırır.
- Doktorunuz önerirse dize 15–20 dakika soğuk uygulama yapın (cilde doğrudan buz koymadan).
- Dinlenirken bacağınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
Yara bakımı
- Pansumanı doktorunuzun önerdiği sıklıkta değiştirin; yarayı kuru tutun.
- Yarada kızarıklık, akıntı, kötü koku veya ateş varsa doktorunuza başvurun.
- Dikişler genellikle 10–14 gün sonra alınır. Bkz. dikişler ne zaman alınır.
Merdiven ve günlük yaşam
- Merdiven çıkarken önce sağlam bacak, inerken önce ameliyatlı bacak.
- Yüksek, kolçaklı ve sağlam sandalyeler tercih edin.
- Banyoda tutunma barı ve kaydırmaz paspas kullanın.
- Araba kullanmaya doktorunuzun izni olmadan başlamayın.
Ne zaman acil başvurmalı?
- Baldırda ağrı, şişlik ve kızarıklık (pıhtı belirtisi olabilir)
- Ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı – hemen 112’yi arayın
- Yüksek ateş, yarada akıntı
- Dizde ani ve şiddetli ağrı, protezin yerinden oynadığı hissi
Anadolu Yakası’nda evde diz protezi rehabilitasyonu
Sağlık Kabinim fizyoterapistleri ve hemşireleri; egzersiz programı, yara bakımı ve dikiş alma işlemlerini Sancaktepe ve çevresinde evinizde yapar. Bilgi için evde fizyoterapi sayfamızı inceleyin.
Sıkça sorulan sorular
Diz protezi sonrası ne zaman normal yürünür?
Çoğu hasta 2–6 hafta içinde yürüteçten bastona, ardından desteksiz yürümeye geçer. Süre kişinin kas gücüne ve egzersiz düzenine göre değişir.
Diz protezi sonrası dikişler ne zaman alınır?
Genellikle 10–14 gün sonra alınır; bazı ameliyatlarda eriyen dikiş veya zımba kullanılır. Kesin süreyi cerrahınız belirler.
Diz protezi sonrası diz neden şişer?
İlk haftalarda şişlik normaldir. Bacağı yükseltmek ve doktorun önerdiği şekilde soğuk uygulama yapmak şişliği azaltır. Ani artan şişlik, kızarıklık ve ağrı ise doktora bildirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın. Acil durumlarda 112’yi arayın.